Dead_Girl
1st June 2009, 10:32 PM
نگاهي به گنجينه موزه هنرهاي معاصر تهران
اژدهاي خفته هنري
[Only registered and activated users can see links]
170 تابلو از نقاشاني چون مونه، وانگوگ، گوگن، پيكاسو، دالي، شاگال تا كلاوس اولدنبرگ و جاسبر جونز و 15 مجسمه از هنرمنداني چون آلبرتو جاكومتي و ماركس ارنست مجموعهاي است كه با مرور آن ميتوان سير هنر مدرن را از اواخر قرن نوزدهم و امپرسيونيستها تا دهه 70 ميلادي و آثاري از هنر پاپ، از نزديك شاهد بود. اين گنج پنهان موزه هنرهاي معاصر تهران است. ناگفته نماند كه نزديك به 30 سال است چيزي به اين مجموعه افزوده نشده است.
موزه هنرهاي معاصر كه 2 سال پيش از انقلاب افتتاح شد، عمارتي است به مساحت 5 هزار مترمربع و كامران ديبا، معمار آن است. معماري موزه مجموعهاي از سنت، مدرنيسم و مفاهيم فلسفي است. هشتي، چهارسو و گذرگاهها ازجمله عناصر چشمنواز اين مجموعه بديع به شمار ميرود، همچنين تاثير بادگيرهاي يزد بر معماري مجموعه واضح است. 8 نگارخانه موزه كه با اختلاف سطحي بينظير نسبت به هم بنا شدهاند، بيننده را در مسيري چرخشي گرداگرد فضاي اصلي موزه ميگردانند. اين مسير به گونهاي طراحي شده است كه انتهاي هشتمين و آخرين نگارخانه به هشتي يا همان نگارخانه اول باز ميگردد.
سال 1356 كامران ديبا، آرشيتكت ايراني، كار ساخت موزه هنرهاي زيبا را به اتمام رساند. ساختماني كه كاركردش تنها و تنها موزه است، ساختماني كه هنوز هم پابرجاست و به رغم وجود موزههاي بسياري در ايران، تنها ساختماني است كه براي موزه ساخته شده است.
ساختمان خود موزه به صورت سنتي مدرن ساخته شد. با ديدن ساختمان موزه علاوه بر تداعي بادگيرهاي يزد، مدرنكاريها در بنيان ساختمان نيز ديده ميشود كه ساختماني بتوني و محكم است.
موزه هنرهاي معاصر، امروزه بيشتر كانون فعاليتهاي تجسمي وزارت فرهنگ و ارشاد است و به طوري كه مرسوم شده تمام مديران موزه از ميان معاونان وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در امور تجسمي انتخاب ميشوند.
موزهداراي گنجينهاي بسيار مهم و غني شامل آثار مهم نقاشان معروفي است كه ازجمله ميتوان به چند اثر از پيكاسو مانند نقاش و مدلش، اثر معروف 160 ميليون دلاري جكسون پولارك، ردتگو، مكس ارنست، هنري مور، كلد مونه، فرانسيس بيكن، سهراب سپهري، بندريز، ابوالقاسم سعيدي، كمالالملك، بهزاد، فرشچيان و برگههاي شاه تهماسب اشاره كرد.
اما رياست و مديريت بر موزه هنرهاي معاصر در اين 30 سال هميشه حرف و حديث داشته و دارد و چنان كه پيداست همچنان خواهد داشت، چه آن زمان كه كامران ديبا يا ديويد گالوي آمريكايي بر صندلي رياست موزه تكيه زده بودند و چه اكنون كه محمود شالويي به عنوان مدير موزه هنرهاي معاصر شناخته ميشود.
موزه هنرهاي معاصر از زمان ساخت تا امروز17 مدير داشته است: ديويد گالوي، كامران ديبا، كوثر، علياشرف حسيني، محمد معصومي، نقيبي، محمدرضا منزه، ناصر جواهرپور، صادق جلالي، غلامعلي طاهري، حسين كاشيان، سيدمحمد صحفي، عليرضا سميع آذر، عبدالمجيد حسيني راد، حبيبالله صادقي و محمود شالويي كه تمامي آنها اگر خود دستي در هنر نداشتهاند، بيگانه با آن هم نبودهاند.
شيب مخصوص راهروهاي بين گالريها و نبود پله در بين گالريها (هيچ پلهاي بين گالريها وجود ندارد) باعث ميشود هر بازديدكنندهاي براحتي از تمام قسمتهاي موزه ديدن كند و علاوه بر آن، گالريها طوري به هم متصلاند كه بازديدكنندگان ميتوانند از همه آثار به نمايش درآمده بازديد كند.
در دل هشتي موزه اثر زيباي هنرمند ژاپني، نوريوكي هاراگوچي قرار دارد كه از روغن و پولاد ساخته شده است. در ميانه يكي از گذرگاهها اثر به ياد ماندني هنري مور قرار دارد و فضاي سبز اطراف موزه به نام باغ تنديس آثار حجمي هنرمنداني نظير پرويز تناولي، هنري مور و آلبرتو جاكومتي قرار دارد.
و اما گنجينه موزه هنرهاي معاصر
در گنجينه دائمي موزه بيش از 3500 اثر ارزشمند و يگانه از نخبگان هنرهاي تجسمي ايران و جهان نگهداري ميشود. در سالهاي 83 و 84 اين گنجينه به طور كامل با عنوان جنبش هنر مدرن، در موزه به نمايش درآمد.
بارها زمزمه فروش يا معاوضه بخشي از اين آثار كه غيرقابل نمايش قلمداد ميشوند شنيده شده و چند سال پيش شاهد تعويض اثري از دكونين با صفحاتي از شاهنامه تهماسب بوديم. يكي از آخرين مواردي كه بحث اين گنجينه را پيش كشيد طرحي بود كه در مباحثات مربوط به بودجه سال 82 مطرح شد. در آن دوران بحث اين بود كه به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اختيار داده شود آثار غيرقابل نمايش موزه را بفروشد و از درآمد آن كارهاي جديدي بخرد. سميعآذر، مدير وقت موزه كه يكي از طراحان اين طرح قلمداد ميشد مدتي بعد اعلام كرد بحث فروش مطرح نبوده و غرض در وهله اول يافتن راهي براي خريد آثار جديد بوده است.
شهبازي، جمعدار موزه در توضيح ويژگيهاي گنجينه گفت: نزديك به 3500 اثر در اين مكان نگهداري ميشود كه قديمي ترين اثر متعلق به شاهنامه شاه تهماسب است و جديدترين آثار هم مربوط به 120 سال گذشته هستند، در ضمن 30 كار از پيكاسو نيز در اين گنجينه وجود دارد.
اثر معروفي از پابلو پيكاسو نقاش معروف، برخلاف ديگر آثار نقاشان خارجي كه به صورت گروهي در كنار يكديگر قرار دارند، تنها و به دور از بقيه، بر گوشهاي از ديوار انتهايي گنجينه موزه هنرهاي معاصر تهران ايستاده است. تابلويي كه خالق او پابلو پيكاسو به عنوان يكي از نمادهاي نبوغ نقاشي شناخته ميشود، تنها اثري است كه گويا در جمع معروفترين نقاشان دنيا نيز به گونهاي برتري خود را نشان ميدهد. تابلوي «نقاش و مدلش» تنهاترين اثر موزه هنرهاي معاصر است كه به گفته كارشناسان قيمت آن مانند بسياري از تابلوهاي هنري ديگر به اصطلاح نجومي است و تنها به واسطه توان خريداران در حراجيهاي هنري مشخص ميشود.
آثار هنرمندان ايراني عمدتا در طول 30 سال گذشته جمعآوري شده و به صورت كلي 10 درصد آثار را بنياد مستضعفان و جانبازان و نهاد رياست جمهوري به موزه هنرهاي معاصر تهران واگذار كرده است. آثار نقاشان ايراني مانند مسعود عربشاهي، غلامحسين نامي، محسن وزيري مقدم، شيشهگران، پيروز كلانتري، عباس سعيدي، بهمن محصص، صادق بريراني، جعفر پتگر، محمد احصايي، پرويز كلانتري، عليرضا اسپهبدي، كمالالملك، كمالالدين بهزاد، سهراب سپهري و... در قفسههاي مقابل آثار خارجي قرار دارند.
حبيبالله صادقي، مدير سابق موزه هنرهاي معاصر، در روز خبرنگار درهاي گنجينه را براي خبرنگاران حوزه تجسمي رسانههاي كشور گشود و آثاري از فرانسيس بيكن و جكسون پولاك را به عنوان اولين آثار نمايشدهنده در معرض ديد خبرنگاران قرار دارد و قيمت آنها را 140 الي 160 ميليون دلار ارزيابي كرد و گفت: موزهها و نهادهاي هنري بسياري خواهان نمايش آنها هستند. اين تابلوها از آثار ارزشمند موزه هستند كه تاكنون موسسات مختلفي مانند نشنال جئوگرافي و موزه بريتانيا (British Musuem) خواهان نشان دادن آنها بودهاند و به همين دليل مكاتبات بسياري براي در اختيار داشتن كپي كارها انجام دادهاند.
وي با نمايش آثار رنه ماگريت، ونگوگ، دورن، ژرژ براك، مارك شاگال، كاندينكسي، اندي وارهول، رنوار و ماتيس آنها را از ديگر گنجينههاي موزه برشمرد و در حالي كه اثري از پل گوگن را نشان داد، اين اثر را يكي از بهترين كارهاي اين نقاش فرانسوي عنوان كرد.
عليرضا سميع آذر، يكي از مديران مدير موزه هنرهاي معاصر در سالهاي پيش ميگويد: اوايل انقلاب به دليل وجود نگاههاي نادرستي كه به هنر و بويژه هنر معاصر كه تصور ميرفت هنر غربي است آثار هنري ايران در معرض خطر نابودي قرار گرفت. به همين علت بسياري از علاقهمندان به آثار هنري ترجيح دادند، بدون سر و صدا و به دور از هر جنجالي آثار هنري را در مخازن و انبارهاي امن نگهداري كنند.
سميع آذر همچنين ضمن توضيح درباره تابلوهاي موجود در گنجينه ادامه داد: خوشبختانه هيچ كدام از تابلوهاي موزه از بين نرفتهاند و همگي در كمال صحت و سلامت نگهداري ميشوند. شرايط نگهداري اين تابلوها نيز شرايط مطلوبي است و در اين سالها آسيبي به تابلوها وارد نيامده است.
وي افزود: از سال 76 و 77 به بعد بود كه نگاههاي تازه و جديدي نسبت به هنر مدرن حاكم شد و موزه هنرهاي معاصر توانست فضاي عملكرد بيشتري داشته باشد. 200 اثر از آثار گنجينه موزه هنرهاي معاصر در قالب يك كتاب با توضيحات جامع و كافي عرضه شده كه براي جمعآوري اين اطلاعات 2 سال وقت صرف شده است.
وي در مورد گنجينه توضيح داد: از آثار منحصر به فرد هنر غرب در حالي در موزه هنرهاي معاصر تهران آثاري وجود دارد كه بخش اعظمي از نمادها و نشانههاي تمدن ايران در موزهها و مجموعههاي غربي جاي دارند.
وي با تاكيد بر اين كه كشورهاي ديگر ميتوانند موزههايي بسيار شكوهمندتر و بزرگتر از موزه هنرهاي معاصر تهران بسازند، گفت: با وجود اين آنها هرگز نميتوانند مجموعهاي به ارزش و اهميت گنجينه موزه هنرهاي معاصر فراهم كنند. وقتي اين مجموعه در ايران شكل گرفت جزو مجموعه برتر هنري دنيا بود و امروز اگر در رديف چهارم نباشد يكي از 10 مجموعه برتر است.
وي غنيترين بخش از گنجينه موزه را آثاري از جريانهاي هنري پس از جنگ جهاني دوم بويژه اكسپرسيونيسم انتزاعي دانست: از اين سبك كه بعدها به جهانيترين شيوه ميان سبكهاي هنر مدرن درآمد، آثاري منحصربهفرد از هنرمنداني چون جكسون پولاك، مارك رودكو و ويليام دكونينگ در گنجينه موزه هنرهاي معاصر تهران وجود دارد. پس از آن دوره به سبك پاپ ميرسيم كه آثاري از هنرمندان تاثيرگذار آن چون جاسپر جونز و اندي وارهول نيز در گنجينه هست.
آيدين آغداشلو، نقاش و پژوهشگر هنر ترجيح ميدهد در مورد شناسنامهدار شدن آثار گنجينه موزه هنرهاي معاصر صحبت كند. وي اين فعاليت را اتفاق مهمي در عرصه هنري كشور دانست و گفت: شناسنامهدار شدن آثار گنجينه موزه هنرهاي معاصر از 2 نظر اهميت دارد. اول اين كه شناسنامه اموال يك موزه در دسترس عموم قرار ميگيرد و امكان دستيابي علاقهمندان و پژوهشگران آثار هنري به نمونههاي مهم و معتبر جهاني ممكن ميشود. دوم اين كه افراد بسياري در سراسر دنيا هستند كه آثار هنري مربوط به هنرمند يا دوره هنري خاصي را در كشورهاي مختلف ازجمله ايران، تعقيب و سير تحول آنها را بررسي ميكنند. انتشار چنين اطلاعاتي تحقيق آنها را آسانتر ميكند و شكل مفيدتري به آن ميبخشد. علاوه بر اين، وجود و حضور آثار معتبر و ماندنشان در مجموعه تضمين ميشود، به نوعي كه مسوولان فرهنگي در برابر اطلاعات ارائه شده پاسخگو خواهند بود.
به گفته آغداشلو، چنانچه اطلاعات مربوط به گنجينه موزه هنرهاي معاصر منتشر شود، حركت فرهنگي بسيار مهمي صورت ميگيرد، چرا كه اهل هنر ميتوانند در تحقيقات خود با تكيه بر آثار و اطلاعات موجود، مسائل هنري را از نزديك حل و فصل كنند.
گيزلا سينايي، هنرمند نقاشي كه يكي از آثارش در گنجينه موزه هنرهاي معاصر نگهداري ميشود نيز آشنايي نقاشان جوان با هنرمندان بنام جهان را بسيار ضروري دانست و در خصوص ديگر ضرورت انتشار اين شناسنامهها گفت: در هيچ كجاي دنيا امكان بازديد آزادانه مردم از گنجينه موزهها وجود ندارد، اما در عوض امكاناتي فراهم ميشود تا صاحبنظران، كارشناسان و علاقهمندان بتوانند از اين آثار و ويژگيهاي آنها مطلع شوند و آگاهي يابند. يكي از اين روشها انتشار اطلاعات مربوط و تصاوير آنهاست. از اين طريق خلا‡ اطلاعاتي مورد نياز پژوهشگران هنري در كشور تا حدي پر ميشود.
وي در ادامه افزود: گفته ميشود تعدادي از آثار موجود در گنجينه موزه هنرهاي معاصر تاكنون به نمايش عمومي در نيامدهاند. تعدادي هم كه به نمايش درآمدهاند، تنها در مدت زمان كوتاهي در دسترس علاقهمندان قرار داشتهاند، بنابراين بيشتر هنرمندان و پژوهشگران از جزييات اين تابلوها آگاهي ندارند و انتشار اين مجموعه ميتواند گام موثري در جهت آشنايي هنرمندان با نقاشان بزرگ باشد.
وي به عنوان هنرمندي كه يكي از آثارش در گنجينه موزه وجود دارد، گفت: هنرمندان دوست دارند آثارشان به طور پيوسته در دسترس مخاطب قرار بگيرد و به اين طريق از چگونگي تاثير كارشان بر مردم و بويژه اهل فرهنگ مطلع شوند. اطلاعات مربوط به آثار گنجينه موزه هنرهاي معاصر در شبكه اينترنت يا ارائه آن به صورت سيدي ميتواند به اين نياز هنرمندان پاسخ دهد.
مجيد احمدي
جام جم
اژدهاي خفته هنري
[Only registered and activated users can see links]
170 تابلو از نقاشاني چون مونه، وانگوگ، گوگن، پيكاسو، دالي، شاگال تا كلاوس اولدنبرگ و جاسبر جونز و 15 مجسمه از هنرمنداني چون آلبرتو جاكومتي و ماركس ارنست مجموعهاي است كه با مرور آن ميتوان سير هنر مدرن را از اواخر قرن نوزدهم و امپرسيونيستها تا دهه 70 ميلادي و آثاري از هنر پاپ، از نزديك شاهد بود. اين گنج پنهان موزه هنرهاي معاصر تهران است. ناگفته نماند كه نزديك به 30 سال است چيزي به اين مجموعه افزوده نشده است.
موزه هنرهاي معاصر كه 2 سال پيش از انقلاب افتتاح شد، عمارتي است به مساحت 5 هزار مترمربع و كامران ديبا، معمار آن است. معماري موزه مجموعهاي از سنت، مدرنيسم و مفاهيم فلسفي است. هشتي، چهارسو و گذرگاهها ازجمله عناصر چشمنواز اين مجموعه بديع به شمار ميرود، همچنين تاثير بادگيرهاي يزد بر معماري مجموعه واضح است. 8 نگارخانه موزه كه با اختلاف سطحي بينظير نسبت به هم بنا شدهاند، بيننده را در مسيري چرخشي گرداگرد فضاي اصلي موزه ميگردانند. اين مسير به گونهاي طراحي شده است كه انتهاي هشتمين و آخرين نگارخانه به هشتي يا همان نگارخانه اول باز ميگردد.
سال 1356 كامران ديبا، آرشيتكت ايراني، كار ساخت موزه هنرهاي زيبا را به اتمام رساند. ساختماني كه كاركردش تنها و تنها موزه است، ساختماني كه هنوز هم پابرجاست و به رغم وجود موزههاي بسياري در ايران، تنها ساختماني است كه براي موزه ساخته شده است.
ساختمان خود موزه به صورت سنتي مدرن ساخته شد. با ديدن ساختمان موزه علاوه بر تداعي بادگيرهاي يزد، مدرنكاريها در بنيان ساختمان نيز ديده ميشود كه ساختماني بتوني و محكم است.
موزه هنرهاي معاصر، امروزه بيشتر كانون فعاليتهاي تجسمي وزارت فرهنگ و ارشاد است و به طوري كه مرسوم شده تمام مديران موزه از ميان معاونان وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در امور تجسمي انتخاب ميشوند.
موزهداراي گنجينهاي بسيار مهم و غني شامل آثار مهم نقاشان معروفي است كه ازجمله ميتوان به چند اثر از پيكاسو مانند نقاش و مدلش، اثر معروف 160 ميليون دلاري جكسون پولارك، ردتگو، مكس ارنست، هنري مور، كلد مونه، فرانسيس بيكن، سهراب سپهري، بندريز، ابوالقاسم سعيدي، كمالالملك، بهزاد، فرشچيان و برگههاي شاه تهماسب اشاره كرد.
اما رياست و مديريت بر موزه هنرهاي معاصر در اين 30 سال هميشه حرف و حديث داشته و دارد و چنان كه پيداست همچنان خواهد داشت، چه آن زمان كه كامران ديبا يا ديويد گالوي آمريكايي بر صندلي رياست موزه تكيه زده بودند و چه اكنون كه محمود شالويي به عنوان مدير موزه هنرهاي معاصر شناخته ميشود.
موزه هنرهاي معاصر از زمان ساخت تا امروز17 مدير داشته است: ديويد گالوي، كامران ديبا، كوثر، علياشرف حسيني، محمد معصومي، نقيبي، محمدرضا منزه، ناصر جواهرپور، صادق جلالي، غلامعلي طاهري، حسين كاشيان، سيدمحمد صحفي، عليرضا سميع آذر، عبدالمجيد حسيني راد، حبيبالله صادقي و محمود شالويي كه تمامي آنها اگر خود دستي در هنر نداشتهاند، بيگانه با آن هم نبودهاند.
شيب مخصوص راهروهاي بين گالريها و نبود پله در بين گالريها (هيچ پلهاي بين گالريها وجود ندارد) باعث ميشود هر بازديدكنندهاي براحتي از تمام قسمتهاي موزه ديدن كند و علاوه بر آن، گالريها طوري به هم متصلاند كه بازديدكنندگان ميتوانند از همه آثار به نمايش درآمده بازديد كند.
در دل هشتي موزه اثر زيباي هنرمند ژاپني، نوريوكي هاراگوچي قرار دارد كه از روغن و پولاد ساخته شده است. در ميانه يكي از گذرگاهها اثر به ياد ماندني هنري مور قرار دارد و فضاي سبز اطراف موزه به نام باغ تنديس آثار حجمي هنرمنداني نظير پرويز تناولي، هنري مور و آلبرتو جاكومتي قرار دارد.
و اما گنجينه موزه هنرهاي معاصر
در گنجينه دائمي موزه بيش از 3500 اثر ارزشمند و يگانه از نخبگان هنرهاي تجسمي ايران و جهان نگهداري ميشود. در سالهاي 83 و 84 اين گنجينه به طور كامل با عنوان جنبش هنر مدرن، در موزه به نمايش درآمد.
بارها زمزمه فروش يا معاوضه بخشي از اين آثار كه غيرقابل نمايش قلمداد ميشوند شنيده شده و چند سال پيش شاهد تعويض اثري از دكونين با صفحاتي از شاهنامه تهماسب بوديم. يكي از آخرين مواردي كه بحث اين گنجينه را پيش كشيد طرحي بود كه در مباحثات مربوط به بودجه سال 82 مطرح شد. در آن دوران بحث اين بود كه به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اختيار داده شود آثار غيرقابل نمايش موزه را بفروشد و از درآمد آن كارهاي جديدي بخرد. سميعآذر، مدير وقت موزه كه يكي از طراحان اين طرح قلمداد ميشد مدتي بعد اعلام كرد بحث فروش مطرح نبوده و غرض در وهله اول يافتن راهي براي خريد آثار جديد بوده است.
شهبازي، جمعدار موزه در توضيح ويژگيهاي گنجينه گفت: نزديك به 3500 اثر در اين مكان نگهداري ميشود كه قديمي ترين اثر متعلق به شاهنامه شاه تهماسب است و جديدترين آثار هم مربوط به 120 سال گذشته هستند، در ضمن 30 كار از پيكاسو نيز در اين گنجينه وجود دارد.
اثر معروفي از پابلو پيكاسو نقاش معروف، برخلاف ديگر آثار نقاشان خارجي كه به صورت گروهي در كنار يكديگر قرار دارند، تنها و به دور از بقيه، بر گوشهاي از ديوار انتهايي گنجينه موزه هنرهاي معاصر تهران ايستاده است. تابلويي كه خالق او پابلو پيكاسو به عنوان يكي از نمادهاي نبوغ نقاشي شناخته ميشود، تنها اثري است كه گويا در جمع معروفترين نقاشان دنيا نيز به گونهاي برتري خود را نشان ميدهد. تابلوي «نقاش و مدلش» تنهاترين اثر موزه هنرهاي معاصر است كه به گفته كارشناسان قيمت آن مانند بسياري از تابلوهاي هنري ديگر به اصطلاح نجومي است و تنها به واسطه توان خريداران در حراجيهاي هنري مشخص ميشود.
آثار هنرمندان ايراني عمدتا در طول 30 سال گذشته جمعآوري شده و به صورت كلي 10 درصد آثار را بنياد مستضعفان و جانبازان و نهاد رياست جمهوري به موزه هنرهاي معاصر تهران واگذار كرده است. آثار نقاشان ايراني مانند مسعود عربشاهي، غلامحسين نامي، محسن وزيري مقدم، شيشهگران، پيروز كلانتري، عباس سعيدي، بهمن محصص، صادق بريراني، جعفر پتگر، محمد احصايي، پرويز كلانتري، عليرضا اسپهبدي، كمالالملك، كمالالدين بهزاد، سهراب سپهري و... در قفسههاي مقابل آثار خارجي قرار دارند.
حبيبالله صادقي، مدير سابق موزه هنرهاي معاصر، در روز خبرنگار درهاي گنجينه را براي خبرنگاران حوزه تجسمي رسانههاي كشور گشود و آثاري از فرانسيس بيكن و جكسون پولاك را به عنوان اولين آثار نمايشدهنده در معرض ديد خبرنگاران قرار دارد و قيمت آنها را 140 الي 160 ميليون دلار ارزيابي كرد و گفت: موزهها و نهادهاي هنري بسياري خواهان نمايش آنها هستند. اين تابلوها از آثار ارزشمند موزه هستند كه تاكنون موسسات مختلفي مانند نشنال جئوگرافي و موزه بريتانيا (British Musuem) خواهان نشان دادن آنها بودهاند و به همين دليل مكاتبات بسياري براي در اختيار داشتن كپي كارها انجام دادهاند.
وي با نمايش آثار رنه ماگريت، ونگوگ، دورن، ژرژ براك، مارك شاگال، كاندينكسي، اندي وارهول، رنوار و ماتيس آنها را از ديگر گنجينههاي موزه برشمرد و در حالي كه اثري از پل گوگن را نشان داد، اين اثر را يكي از بهترين كارهاي اين نقاش فرانسوي عنوان كرد.
عليرضا سميع آذر، يكي از مديران مدير موزه هنرهاي معاصر در سالهاي پيش ميگويد: اوايل انقلاب به دليل وجود نگاههاي نادرستي كه به هنر و بويژه هنر معاصر كه تصور ميرفت هنر غربي است آثار هنري ايران در معرض خطر نابودي قرار گرفت. به همين علت بسياري از علاقهمندان به آثار هنري ترجيح دادند، بدون سر و صدا و به دور از هر جنجالي آثار هنري را در مخازن و انبارهاي امن نگهداري كنند.
سميع آذر همچنين ضمن توضيح درباره تابلوهاي موجود در گنجينه ادامه داد: خوشبختانه هيچ كدام از تابلوهاي موزه از بين نرفتهاند و همگي در كمال صحت و سلامت نگهداري ميشوند. شرايط نگهداري اين تابلوها نيز شرايط مطلوبي است و در اين سالها آسيبي به تابلوها وارد نيامده است.
وي افزود: از سال 76 و 77 به بعد بود كه نگاههاي تازه و جديدي نسبت به هنر مدرن حاكم شد و موزه هنرهاي معاصر توانست فضاي عملكرد بيشتري داشته باشد. 200 اثر از آثار گنجينه موزه هنرهاي معاصر در قالب يك كتاب با توضيحات جامع و كافي عرضه شده كه براي جمعآوري اين اطلاعات 2 سال وقت صرف شده است.
وي در مورد گنجينه توضيح داد: از آثار منحصر به فرد هنر غرب در حالي در موزه هنرهاي معاصر تهران آثاري وجود دارد كه بخش اعظمي از نمادها و نشانههاي تمدن ايران در موزهها و مجموعههاي غربي جاي دارند.
وي با تاكيد بر اين كه كشورهاي ديگر ميتوانند موزههايي بسيار شكوهمندتر و بزرگتر از موزه هنرهاي معاصر تهران بسازند، گفت: با وجود اين آنها هرگز نميتوانند مجموعهاي به ارزش و اهميت گنجينه موزه هنرهاي معاصر فراهم كنند. وقتي اين مجموعه در ايران شكل گرفت جزو مجموعه برتر هنري دنيا بود و امروز اگر در رديف چهارم نباشد يكي از 10 مجموعه برتر است.
وي غنيترين بخش از گنجينه موزه را آثاري از جريانهاي هنري پس از جنگ جهاني دوم بويژه اكسپرسيونيسم انتزاعي دانست: از اين سبك كه بعدها به جهانيترين شيوه ميان سبكهاي هنر مدرن درآمد، آثاري منحصربهفرد از هنرمنداني چون جكسون پولاك، مارك رودكو و ويليام دكونينگ در گنجينه موزه هنرهاي معاصر تهران وجود دارد. پس از آن دوره به سبك پاپ ميرسيم كه آثاري از هنرمندان تاثيرگذار آن چون جاسپر جونز و اندي وارهول نيز در گنجينه هست.
آيدين آغداشلو، نقاش و پژوهشگر هنر ترجيح ميدهد در مورد شناسنامهدار شدن آثار گنجينه موزه هنرهاي معاصر صحبت كند. وي اين فعاليت را اتفاق مهمي در عرصه هنري كشور دانست و گفت: شناسنامهدار شدن آثار گنجينه موزه هنرهاي معاصر از 2 نظر اهميت دارد. اول اين كه شناسنامه اموال يك موزه در دسترس عموم قرار ميگيرد و امكان دستيابي علاقهمندان و پژوهشگران آثار هنري به نمونههاي مهم و معتبر جهاني ممكن ميشود. دوم اين كه افراد بسياري در سراسر دنيا هستند كه آثار هنري مربوط به هنرمند يا دوره هنري خاصي را در كشورهاي مختلف ازجمله ايران، تعقيب و سير تحول آنها را بررسي ميكنند. انتشار چنين اطلاعاتي تحقيق آنها را آسانتر ميكند و شكل مفيدتري به آن ميبخشد. علاوه بر اين، وجود و حضور آثار معتبر و ماندنشان در مجموعه تضمين ميشود، به نوعي كه مسوولان فرهنگي در برابر اطلاعات ارائه شده پاسخگو خواهند بود.
به گفته آغداشلو، چنانچه اطلاعات مربوط به گنجينه موزه هنرهاي معاصر منتشر شود، حركت فرهنگي بسيار مهمي صورت ميگيرد، چرا كه اهل هنر ميتوانند در تحقيقات خود با تكيه بر آثار و اطلاعات موجود، مسائل هنري را از نزديك حل و فصل كنند.
گيزلا سينايي، هنرمند نقاشي كه يكي از آثارش در گنجينه موزه هنرهاي معاصر نگهداري ميشود نيز آشنايي نقاشان جوان با هنرمندان بنام جهان را بسيار ضروري دانست و در خصوص ديگر ضرورت انتشار اين شناسنامهها گفت: در هيچ كجاي دنيا امكان بازديد آزادانه مردم از گنجينه موزهها وجود ندارد، اما در عوض امكاناتي فراهم ميشود تا صاحبنظران، كارشناسان و علاقهمندان بتوانند از اين آثار و ويژگيهاي آنها مطلع شوند و آگاهي يابند. يكي از اين روشها انتشار اطلاعات مربوط و تصاوير آنهاست. از اين طريق خلا‡ اطلاعاتي مورد نياز پژوهشگران هنري در كشور تا حدي پر ميشود.
وي در ادامه افزود: گفته ميشود تعدادي از آثار موجود در گنجينه موزه هنرهاي معاصر تاكنون به نمايش عمومي در نيامدهاند. تعدادي هم كه به نمايش درآمدهاند، تنها در مدت زمان كوتاهي در دسترس علاقهمندان قرار داشتهاند، بنابراين بيشتر هنرمندان و پژوهشگران از جزييات اين تابلوها آگاهي ندارند و انتشار اين مجموعه ميتواند گام موثري در جهت آشنايي هنرمندان با نقاشان بزرگ باشد.
وي به عنوان هنرمندي كه يكي از آثارش در گنجينه موزه وجود دارد، گفت: هنرمندان دوست دارند آثارشان به طور پيوسته در دسترس مخاطب قرار بگيرد و به اين طريق از چگونگي تاثير كارشان بر مردم و بويژه اهل فرهنگ مطلع شوند. اطلاعات مربوط به آثار گنجينه موزه هنرهاي معاصر در شبكه اينترنت يا ارائه آن به صورت سيدي ميتواند به اين نياز هنرمندان پاسخ دهد.
مجيد احمدي
جام جم