اشعار رهی معیری

[pmohammadsadeg]

شادروان محمدحسن معیری متخلص به «رهی» در دهم اردیبهشت ماه ۱۲۸۸ هجری شمسی در تهران و در خاندانی بزرگ و اهل ادب و هنر چشم به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران به پایان برد، آنگاه وارد خدمت دولتی شد و در مشاغلی چند خدمت کرد. از سال ۱۳۲۲ شمسی به ریاست کل انتشارات و تبلیغات وزارت پیشه و هنر (بعداً وزارت صنایع) منصوب گردید. پس از بازنشستگی در کتابخانهٔ سلطنتی اشتغال داشت. وی همچنین در انجمن موسیقی ایران عضویت داشت. رهی علاوه بر شاعری، در ساختن تصنیف نیز مهارت کامل داشت. وی در سالهای آخر عمر در برنامهٔ گلهای رنگارنگ رادیو در انتخاب شعر با داوود پیرنیا همکاری داشت و پس از او نیز تا پایان زندگی آن برنامه را سرپرستی می‌کرد. رهی در طول حیات خود سفرهایی به خارج از ایران داشت که از آن جمله است: سفر به ترکیه در سال ۱۳۳۶، سفر به اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۳۳۷ برای شرکت در جشن چهلمین سالگرد انقلاب اکتبر، سفر به ایتالیا و فرانسه در سال ۱۳۳۸ و دو بار سفر به افغانستان، یک بار در سال ۱۳۴۱ برای شرکت در مراسم یادبود نهصدمین سال در گذشت خواجه عبدالله انصاری و دیگربار در سال ۱۳۴۵، عزیمت به انگلستان در سال ۱۳۴۶ برای عمل جراحی، آخرین سفر وی بود. رهی معیری که تا آخر عمر مجرد زیست، در بیست و چهارم آبان سال ۱۳۴۷ شمسی پس از رنجی طولانی از بیماری سرطان معده بدرود زندگانی گفت و در مقبرهٔ ظهیرالدولهٔ شمیران به خاک سپرده شد.

اشعار رهی معیری

چون زلف تو ام جانا در عین پریشانی

چون باد سحرگاهم در بی سر و سامانی

من خاکم و من گردم من اشکم و من دردم

تو مهری و تو نوری تو عشقی و تو جانی


خواهم که ترا در بر بنشانم و بنشینم

تا آتش جانم را بنشینی و بنشانی


ای شاهد افلاکی در مستی و در پاکی

من چشم ترا مانم تو اشک مرا مانی


در سینه سوزانم مستوری و مهجوری

در دیده بیدارم پیدایی و پنهانی


من زمزمه عودم تو زمزمه پردازی

من سلسله موجم تو سلسله جنبانی


از آتش سودایت دارم من و دارد دل

داغی که نمی بینی دردی که نمی دانی


دل با من و جان بی تو نسپاری و بسپارم

کام از تو و تاب از من نستانم و بستانی


ای چشم رهی سویت کو چشم رهی جویت ؟

روی از من سر گردان شاید که نگردانی

[pmohammadsadeg]

اشکم ولی به پای عزیزان چکیده‌ام

خارم ولی به سایهٔ گل آرمیده‌ام

با یاد رنگ و بوی تو ای نو بهار عشق

همچون بنفشه سر به گریبان کشیده‌ام


چون خاک در هوای تو از پا فتاده‌ام

چون اشک در قفای تو با سر دویده‌ام


من جلوهٔ شباب ندیدم به عمر خویش

از دیگران حدیث جوانی شنیده‌ام


از جام عافیت می نابی نخورده‌ام

وز شاخ آرزو گل عیشی نچیده‌ام


موی سپید را فلکم رایگان نداد

این رشته را به نقد جوانی خریده‌ام


ای سرو پای بسته به آزادگی مناز

آزاده من که از همه عالم بریده‌ام


گر می‌گریزم از نظر مردمان رهی

عیبم مکن که آهوی مردم‌ندیده‌ام

[pmohammadsadeg]

ساقی بده پیمانه ای ز آن می که بی خویشم کند

بر حسن شور انگیز تو عاشق تر از پیشم کند

زان می که در شبهای غم بارد فروغ صبحدم

غافل کند از بیش و کم فارغ ز تشویشم کند


نور سحرگاهی دهد فیضی که می خواهی دهد

با مسکنت شاهی دهد سلطان درویشم کند


سوزد مرا سازد مرا در آتش اندازد مرا

وز من رها سازد مرا بیگانه از خویشم کند


بستاند ای سرو سهی! سودای هستی از رهی

یغما کند اندیشه را دور از بد اندیشم کند

[pmohammadsadeg]

زندان خاک
با دل روشن در این ظلمت سرا افتاده ام

نور مهتابم که در ویرانه ها افتاده ام

سایه پرورد بهشتم از چه گشتم صید خاک ؟

تیره بختی بین کجا بودم کجا افتاده ام


جای در بستان سرای عشق می‌باید مرا

عندلیبم از چه در ماتم سرا افتاده ام


پایمال مردمم از نارسایی های بخت

سبزه ی بی طالعم در زیر پا افتاده ام


خار ناچیزم مرا در بوستان مقدار نیست

اشک بی قدرم ز چشم آشنا افتاده ام


تا کجا راحت پذیرم یا کجا یابم قرار ؟

برگ خشکم در کف باد صبا افتاده ام


بر من ای صاحبدلان رحمی که از غمهای عشق

تا جدا افتاده ام از دل جدا افتاده ام


لب فرو بستم رهی بی روی گلچین و امیر

در فراق همنوایان از نوا افتاده ام

[pmohammadsadeg]

تشنهٔ درد


نه راحت از فلک جویم نه دولت از خدا خواهم

و گر پرسی چه می‌خواهی؟ تو را خواهم تو را خواهم


نمی‌خواهم که با سردی چو گل خندم ز بیدردی

دلی چون لاله با داغ محبت آشنا خواهم


چه غم کان نوش لب در ساغرم خونابه می‌ریزد

من از ساقی ستم جویم من از شاهد جفا خواهم


ز شادیها گریزم در پناه نامرادیها

به جای راحت از گردون بلا خواهم بلا خواهم


چنان با جان من ای غم درآمیزی که پنداری

تو از عالم مرا خواهی من از عالم تو را خواهم


به سودای محالم ساغر می خنده خواهد زد

اگر پیمانهٔ عیشی در این ماتم‌سرا خواهم


نیابد تا نشان از خاک من آیینه رخساری

رهی خاکستر خود را هم‌آغوش صبا خواهم

[pmohammadsadeg]

جلوهٔ ساقی


در قدح عکس تو یا گل در گلاب افتاده است؟
مهر در آیینه یا آتش در آب افتاده است؟


بادهٔ روشن دمی از دست ساقی دور نیست

ماه امشب همنشین با آفتاب افتاده است


خفته از مستی به دامان ترم آن لاله‌روی

برق از گرمی در آغوش سحاب افتاده است


در هوای مردمی از کید مردم سوختیم

در دل ما آتش از موج سراب افتاده است


طی نگشته روزگار کودکی پیری رسید

از کتاب عمر ما فصل شباب افتاده است


آسمان در حیرت از بالانشینیهای ماست

بحر در اندیشه از کار حباب افتاده است


گوشهٔ عزلت بود سرمنزل عزت رهی

گنج گوهر بین که در کنج خراب افتاده است

[pmohammadsadeg]

نیلوفر


نه به شاخ گل نه بر سرو چمن پبچیده ام

شاخه تاکم بگرد خویشتن پیچیده ام


گرچه خاموشم ولی آهم بگردون می رود

دود شمع کشته ام در انجمن پیچیده ام


می دهم مستی به دلها گر چه مستورم ز چشم

بوی آغوش بهارم در چمن پیچیده ام


جای دل در سینه صد پاره دارم آتشی

شعله را چون گل درون پیرهن پیچیده ام


نازک اندامی بود امشب در آغوشم رهی

همچو نیلوفر بشاخ نسترن پیچیده ام

[pmohammadsadeg]

سراب آرزو


دل من ز تابناکی به شراب ناب ماند

نکند سیاهکاری که به آفتاب ماند


نه ز پای می نشیند نه قرار می پذیرد

دل آتشین من بین که به موج آب ماند


ز شب سیه چه نالم؟ که فروغ صبح رویت

به سپیده سحرگاه و به ماهتاب ماند


نفس حیات بخشت به هوای بامدادی

لب مستی آفرینت به شراب ناب ماند


نه عجب اگر به عالم اثری نماند از ما

که بر آسمان نبینی اثر از شهاب ماند


رهی از امید باطل ره آرزو چه پویی؟

که سراب زندگانی به خیال و خواب ماند

[pmohammadsadeg]

شب‌زنده‌دار


خاطر بی آرزو از رنج یار آسوده است

خار خشک از منت ابر بهار آسوده است


گر به دست عشق نسپاری عنان اختیار

خاطرت از گریه بی اختیار آسوده است


هرزه گردان از هوای نفس خود سرگشته اند

گر نخیزد باد غوغا گر غبار آسوده است


پای در دامن کشیدن فتنه از خود راندن است

گر زمین را سیل گیرد کوهسار آسوده است


کج نهادی پیشه کن تا وارهی از دست خلق

غنچه را صد گونه آسیب است و خار آسوده است


هر که دارد شیوه نامردمی چون روزگار

از جفای مردمان در روزگار آسوده است


تا بود اشک روان از آتش غم باک نیست

برق اگر سوزد چمن را جویبار آسوده است


شب سرآمد یک دم آخر دیده بر هم نه رهی

صبحگاهان اختر شب زنده دار آسوده است

[pmohammadsadeg]

ناآشنا


ما را دلی بود که ز دنیای دیگر است

ماییم جای دیگر و او جای دیگر است


چشم جهانیان به تماشای رنگ و بوست

جز چشم دل که محو تماشای دیگر است


این نه صدف ز گوهر آزادگی تهی است

و آن گوهر یگانه بدریای دیگر است


در ساغر طرب می اندیشه سوز نیست

تسکین ما ز جرعه مینای دیگر است


امروز میخوری غم فردا و همچنان

فردا به خاطرت غم فردای دیگر است


گر خلق را بود سر سودای مال و جاه

آزاده مرد را سر و سودای دیگر است


دیشب دلم به جلوه مستانه ای ربود

امشب پی ربودن دلهای دیگر است


غمخانه ایست وادی کون و مکان رهی

آسودگی اگر طلبی جای دیگر است

[pmohammadsadeg]

شراب بوسه


شکسته جلوه گلبرگ از بر و دوشت

دمیده پرتو مهتاب از بناگوشت


مگر به دامن گل سر نهاده ای شب دوش؟

که آید از نفس غنچه بوی آغوشت


میان آنهمه ساغر که بوسه می افشاند

بر آتشین لب جان پرور قدح نوشت


شراب بوسه من رنگ و بوی دیگر داشت

مباد گرمی آن بوسه ها فراموشت


ترا چو نکهت گل تاب آرمیدن نیست

نسیم غیر ندانم چه گفت در گوشت؟


رهی اگر چه لب از گفتگو فروبستی

هزار شکوه سراید نگاه خاموشت

[pmohammadsadeg]

پاس دوستی


بهر هر یاری که جان دادم به پاس دوستی

دشمنیها کرد با من در لباس دوستی


کوه پا بر جا گمان می‌کردمش دردا که بود

از حبابی سست بنیان‌تر اساس دوستی


بس که رنج از دوستان باشد دل آزرده را

جای بیم دشمنی دارد هراس دوستی


جان فدا کردیم و یاران قدر ما نشناختند

کور بادا دیدهٔ حق ناشناس دوستی


دشمن خویشی رهی کز دوستداران دوروی

دشمنی بینی و خاموشی به پاس دوستی

[pmohammadsadeg]

داغ محرومی


ساختم با آتش دل لاله زاری شد مرا

سوختم خار تعلق نوبهاری شد مرا


سینه را چون گل زدم چاک اول از بی طاقتی

آخر از زندان تن راه فراری شد مرا


نیکخویی پیشه کن تا از بدی ایمن شوی

کینه از دشمن بریدم دوستداری شد مرا


هر چراغی در ره گمگشته ای افروختم

در شب تار عدم شمع مزاری شد مرا


دل به داغ عشق خوش کردم گل از خارم دمید

خو گرفتم با غم دل غمگساری شد مرا


گوهر تنهایی از فیض جنون دارم به دست

گوشهٔ ویرانه گنج شاهواری شد مرا


کج نهادان راز کس باور نیاید حرف راست

عیب خود بی پرده گفتم پرده داری شد مرا


پیش پیکان بلا سنگ مزارم شد سپهر

جا به صحرای عدم کردم حصاری شد مرا


چون نسوزم شمع سان؟ کز داغ محرومی رهی

بر جگر هر شعله آهی شراری شد مرا

[pmohammadsadeg]

بوسه نسیم


همراه خود نسیم صبا می برد مرا

یا رب چو بوی گل به کجا می برد مرا؟


سوی دیار صبح رود کاروان شب

باد فنا به ملک بقا می برد مرا


با بال شوق ذره به خورشید می رسد

پرواز دل به سوی خدا می برد مرا


گفتم که بوی عشق که را می برد ز خویش؟

مستانه گفت دل که مرا می برد مرا


برگ خزان رسیده بی طاقتم رهی

یک بوسه نسیم ز جا می برد مرا

[pmohammadsadeg]

بار گران


زندگی بر دوش ما بار گرانی بیش نیست

عمر جاویدان عذاب جاودانی بیش نیست


لاله بزم آرای گلچین گشت و گل دمساز خار

زین گلستان بهره بلبل فغانی بیش نیست


می کند هر قطره اشکی ز داغی داستان

گر چه شمعم شکوه دل را زبانی بیش نیست


آنچنان دور از لبش بگداختم کز تاب درد

چون نی اندام نحیفم استخوانی بیش نیست


من اسیرم در کف مهر و وفای خویشتن

ورنه او سنگین دل نامهربانی بیش نیست


تکیه بر تاب و توان کم کن در این میدان عشق

آن ز پا افتاده ای وین ناتوانی بیش نیست


قوت بازو سلاح مرد باشد کآسمان

آفت خلق است و در دستش کمانی بیش نیست


هر خس و خاری درین صحرا بهاری داشت لیک

سر به سر دوران عمر ما خزانی بیش نیست


ای گل از خون رهی پروا چه داری؟ کان ضعیف

پر شکسته طایر بی آشیانی بیش نیست

[pmohammadsadeg]

حصار عافیت


نسیم وصل به افسردگان چه خواهد کرد؟

بهار تازه به برگ خزان چه خواهد کرد؟


به من که سوختم از داغ مهربانی خویش

فراق و وصل تو نامهربان چه خواهد کرد؟


سرای خانه بدوشی حصار عافیت است

صبا به طایر بی آشیان چه خواهد کرد؟


ز فیض ابر چه حاصل گیاه سوخته را؟،

شراب با من افسرده جان چه خواهد کرد؟


مکن تلاش که نتوان گرفت دامن عمر

غبار بادیه با کاروان چه خواهد کرد؟


به باغ خلد نیاسود جان علوی ما

به حیرتم که در این خاکدان چه خواهد کرد؟


صفای باده روشن ز جوش سینه اوست

تو چاره ساز خودی آسمان چه خواهد کرد؟


به من که از دو جهان فارغم به دولت عشق

رهی ملامت اهل جهان چه خواهد کرد؟

[pmohammadsadeg]

کیان اندوه


نی افسرده ای هنگام گل روید ز خاک من

که برخیزد از آن نی ناله های دردناک من


مزار من اگر فردوس شادی آفرین باشد

به جای لاله و گل خار غم روید ز خاک من


مخند ای صبح بی هنگام که امشب سازشی دارد

نوای مرغ شب بسا خاطر اندوهناک من


نیم چون خاکیان آلوده گرد کدورتها

صفای چشمه نهتاب دارد جان پاک من


چو دشمن از هلاک من رهی خشنود میگردد

بمیرم تا دلی خشنود گردد از هلاک من

[pmohammadsadeg]

جلوه نخستین


رخم چو لاله ز خوناب دیده رنگین است

نشان قافله سالار عاشقان این است


مبین به چشم حقارت به خون دیده ما

که آبروی صراحی به اشک خونین است


ز آشنایی ما عمر ها گذشت و هنوز

به دیده منت آن جلوه نخستین است


نداد بوسه و این با که می توان گفتن؟

که تلخکامی ما ز آن دهان شیرین است


به روشنان چه بری شکوه از سیاهی بخت

که اختر فلکی نیز چون تو مسکین است


به غیر خون جگر نیست بی نصیبان را

زمانه را چه گنه چوننصیب ما این است


رهی ز لاله و گل نشکفد بهار مرا

بهار من گل روی امیر و گلچین است

[pmohammadsadeg]

نغمهٔ حسرت


یاد ایامی که در گلشن فغانی داشتم

در میان لاله و گل آشیانی داشتم


گرد آن شمع طرب می‌سوختم پروانه‌وار

پای آن سرو روان اشک روانی داشتم


آتشم بر جان ولی از شکوه لب خاموش بود

عشق را از اشک حسرت ترجمانی داشتم


چون سرشک از شوق بودم خاکبوس درگهی

چون غبار از شکر سر بر آستانی داشتم


در خزان با سرو و نسرینم بهاری تازه بود

در زمین با ماه و پروین آسمانی داشتم


درد بی‌عشقی ز جانم برده طاقت ورنه من

داشتم آرام تا آرام جانی داشتم


بلبل طبعم رهی باشد ز تنهایی خموش

نغمه‌ها بودی مرا تا همزبانی داشتم

[pmohammadsadeg]

وفای شمع


مردم از درد و نمی آیی به بالینم هنوز

مرگ خود می‌بینم و رویت نمی بینم هنوز


بر لب آمد جان و رفتند آشنایان از سرم

شمع را نازم که می گرید به بالینم هنوز


آرزو مرد و جوانی رفت و عشق از دل گریخت

عم نمی گردد جدا از جان مسکینم هنوز


روزگاری پا کشید آن تازه گل از دامنم

گل بدامن میفشاند اشک خونینم هنوز


گر چه سر تا پای من مشت غباری بیش نیست

در هوایش چون نسیم از پای ننشینم هنوز


سیمگون شد موی و غفلت همچنان بر جای ماند

صبحدم خندید و من در خواب نوشینم هنوز


خصم را از ساده لوحی دوست پندارم رهی

طفلم و نگشوده چشم مصلحت بینم هنوز

[arisa]

نغمه حسرت

یاد ایامی که در گلشن فغانی داشتم

در میان لاله و گل آشیانی داشتم

گرد آن شمع طرب می سوختم پروانه وار

پای آن سرو روان اشک روانی داشتم

آتشم بر جان ولی از شکوه لب خاموش بود

عشق را از شوق بودم خک بوس درگهی

چون غبار از شکر سر بر آستانی داشتم

در خزان با سرو و نسرینم بهاری تازه بود

در زمین با ماه و پروین آسمانی داشتم

درد بی عشقی ز جانم برده طاقت ورنه من

داشتم آرام تا آرام جانی داشتم

بلبل طبعم رهی باشد ز تنهایی خموش

نغمه ها بودی مرا تا همزبانی داشتم

[arisa]

شب زنده دار

خاطر بی آرزو از رنج یار آسوده است
خار خشک از منت ابر بهار آسوده است
گر به دست عشق نسپاری عنان اختیار
خاطرت از گریه بی اختیار آسوده است
هرزه گردان از هوای نفس خود سرگشته اند
گر نخیزد باد غوغا گر غبار آسوده است
پای در دامن کشیدن فتنه از خود راندن است
گر زمین را سیل گیرد کوهسار آسوده است
کج نهادی پیشه کن تا وارهی از دست خلق
غنچه را صد گونه آسیب است و خار آسوده است
هر که دارد شیوه نامردمی چون روزگار
از جفای مردمان در روزگار آسوده است
تا بود اشک روان از آتش غم بک نیست
برق اگر سوزد چمن را جویبار آسوده است
شب سرآمد یک دم آخر دیده بر هم نه رهی
صبحگاهان اختر شب زنده دار آسوده است

[arisa]

وفای شمع

مردم از درد و نمی ایی به بالینم هنوز

مرگ خود م یبینم و رویت نمی بینم هنوز

بر لب آمد جان و رفتند آشنایان از سرم

شمع را نازم که می گرید به بالینم هنوز

آرزو مرد و جوانی رفت و عشق از دل گریخت

عم نمی گردد جدا از جان مسکینم هنوز

روزگاری پا کشید آن تازه گل از دامنم

گل بدامن میفشاند اشک خونینم هنوز

گر چه سر تا پای من مشت غباری بیش نیست

در هوایش چون نسیم از پای ننشینم هنوز

سیمگون شد موی و غفلت همچنان بر جای ماند

صبحدم خندید و من در خواب نوشینم هنوز

خصم را از ساده لوحی دوست پندارم رهی

طفلم و نگشوده چشم مصلحت بینم هنوز

[arisa]

کوی می فروش

ما از نظر خرقه پوشان بسته ایم

دل به مهر باده نوشان بسته ایم




جان بکوی می فروشان داده ایم

در به روی خود فروشان بسته ایم

بحر طوفان زا دل پر جوش ماست

دیده از دریای جوشان بستهایم

اشک غم در دل فرو ریزیم ما

راه بر سیل خروشان بسته ایم

بر نخیزد ناله ای از ما رهی

عهد الفت با خموشان بسته ایم

[arisa]

خاک شیراز

چون شفق گر چه مرا باده ز خون جگر است

دل آزاده ام از صبح طربنک تر است

عاشقی مایه شادی بود و گنج مراد

دل خالی ز محبت صدف بی گوهر است

جلوه برق شتابنده بود جلوه عمر

مگذر از باده مستانه که شب در گذر است

لب فروبسته ام از ناله و فریاد ولی

دل ماتمزده در سینه من نوحه گر است

گریه و خنده آهسته و پیوسته من

همچو شمع سحر آمیخته با یکدیگر است

داغ جانسوز من از خنده خونین پیداست

ای بسا خنده که از گریه غم انگیزتر است

خک شیراز که سرمنزل عشق است و امید

قبله مردم صاحبدل و صاحب نظر است

سرخوش از ناله مستانه سعدی است رهی

همه گویند ولی گفته سعدی دگر است

[arisa]

مردم فریب

شب یار من تب است و غم سینه سوز هم

تنها نه شب در آتشم ای گل که روز هم

ای اشک همتی که به کشت وجود من

آتش فکند آه و دل سینه سوز هم

گفتم : که با تو شمع طرب تابنک نیست

گفتا : که سیمگون مه گیتی فروز هم

گفتم : که بعد از آنهمه دلها که سوختی

کس می خورد فریب تو ؟ گفتا هنوز هم

ای غم مگر تو یار شوی ورنه با رهی

دل دشمن است و آن صنم دلفروز هم

[arisa]

گریزان

چرا چو شادی از این انجمن گریزانی ؟

چو طاقت از دل بی تاب من گریزانی ؟

ز دیده ای که بود پک تر ز شبنم صح

چرا چو اشک من ای سیمتن گریزانی ؟

درون پیرهنت گر نهان کنیم چه سود ؟

نسیم صبحی و از پیرهن گریزانی

چو آب چشمه دلی پک و نرم خو دارم

نه آتشم که ز آغوش من گریزانی

رهی نمیرمد آهوی وحشی از صیاد

بدین صفت که تو از خویشتن گریزانی

[arisa]

مهتاب

ما نقد عافیت به می ناب داده ایم
خار و خس وجود به سیلاب داده ایم
رخسار یار گونه آتش از آن گرفت
کاین لاله را ز خون جگر آب داده ایم
آن شعله ایم کز نفس گرم سینه سوز
گرمی به آفتاب جهانتاب داده ایم
در جستجوی اهل دلی عمر ما گذشت
جان در هوای گوهر نایاب داده ایم
کامی نبرده ایم از آن سیمتن رهی
از دور بوسه بر رخ مهتاب داده ایم

[arisa]

بی سرانجام

مرغ خونین ترانه را مانم

صید بی آب و دانه را مانم

آتشینم ولیک بی اثرم

ناله عاشقانه را مانم

نه سرانجامی و نه آرامی

مرغ بی آشیانه را مانم

هدف تیر فتنه ام همه عمر

پای بر جا نشانه را مانم

با کسم در زمانه الفت نیست

که نه اهل زمانه را مانم

خکساری بلند قدرم کرد

خک آن آستانه را مانم

بگذرم زین کبود خیمه رهی

تیر آه شبانه را مانم

[arisa]

شعله سرکش

لاله دمیدم روی زیبا توام آمد بیاد

شعله دیدم سرکشی های توام آمد بیاد

سوسن و گل آسمانی مجلسی آراستند

روی و موی مجلس آرای توام آمد بیاد

بود لرزان شعله شمعی در آغوش نسیم

لرزش زلف سمنسای توام آمد بیاد

در چمن پروانه ای آمد ولی ننشسته رفت

با حریفان قهر بیجای تو ام آمد بیاد

از بر صید افکنی آهوی سرمستی رمید

اجتناب رغبت افزای توام آمد بیاد

پای سروی جویباری زاری از حد برده بود

هایهای گریه در پای توام آمد بیاد

شهر پرهنگامه از دیوانه ای دیدم رهی

از تو و دیوانگی های توام آمد بیاد

[arisa]

ستاره خندان

بگوش همنفسان آتشین سرودم من

فغان مرغ شبم یا نوای عودم من ؟

مرا ز چشم قبول آسمان نمی افکند

اگر چو اشک ز روشندلان نبودم من

مخور فریب محبت که دوستداران را

بروزگار سیه بختی آزمودم من

به باغبانی بی حاصلم بخند ای برق

که لاله کاشتم و خار و خس درودم من

نبود گوهر یکدانه ای در این دریا

وگرنه چون صدف آغوش می گشودم من

به آبروی قناعت قسم که روی نیاز

به خکپای فرومایگان نسودم من

اگر چه رنگ شفق یافت دامنم از اشک

همان ستاره خندان لبم که بودم من

گیاه دشت جنون خرم از من است رهی

که از سرشک روان رشک زنده رودم من

بیاد فیضی و گلبانگ عاشقانه اوست

اگر ترانه مستانه ای سرودم من

[arisa]

از خود رمیده

چو گل ز دست تو جیب دریده ای دارم
چو لاله دامن در خون کشیده ای دارم
به حفظ جان بلا دیده سعی من بیجاست
که پاس خرمن آفت رسیده ای دارم
ز سرد مهری آن گل چو برگهای خزان
رخ شکسته و رنگ پریده ای دارم
نسیم عشق کجا بشکفد بهار مرا ؟
که همچو لاله دل داغدیده ای دارم
مرا زمردم نا اهل چشم مردمی است
امید میوه ز شاخ بریده ای دارم
کجاست عشق جگر سوز اضطراب انگیز ؟
کخ من به سینه دل آرمیده ای دارم
صفا و گرمی جانم از آن بود که چو شمع
شرار آهی و خوناب دیده ای دارم
مرا چگونه بود تاب آشنایی خلق ؟
که چون رهی دل از خود رمیده ای دارم

[arisa]

عمر نرگس

آتشین خوی مرا پاس دل من نیست نیست
برق عالم سوز را پروای خرمن نیست نیست
مشت خاشکی کجا بندد ره سیلاب را ؟
پایداری پیش اشکم کار دامن نیست نیست
آنقدر بنشین که برخیزد غبار از خاطرم
پای تا سر ناز من هنگام رفتن نیست نیست
قصه امواج دریا را ز دریا دیده پرس
هر دلی آگه ز طوفان دل من نیست نیست
همچو نرگس تا گشودم چشم پیوستم به خک
گل دوروزی بیشتر مهمان گلشن نیست نیست
ناگزیر از ناله ام در ماتم دل چون کنم ؟
مرهم داغ عزیزان غیر شیون نیست نیست
در پناه می ز عقل مصلحت بین فارغیم
در کنار دوست بیم از طعن دشمن نیست نیست
بر دل پکان نیفتد سایه آلودگی
داغ ظلمت بر جبینم صبح روشن نیست نیست
نیست در خاطر مرا اندیشه از گردون رهی
رهرو آزاده را پروای رهزن نیست نیست

[arisa]

باران صبحگاهی

اشک سحر زداید از لوح دل سیاهی

خرم کند چمن را باران صبحگاهی

عمذی ز مهرت ایمه شب تا سحر نخفتم

دعوی ز دیده من و ز اختران گواهی

چون زلف و عارض او چشمی ندیده هرگز

صبحی بدین سپیدی شامی بدان سیاهی

داغم چو لاله ای گل از درد من چه می پرسی ؟

مردم ز محنت ای غم از جان من چه خواهی ؟

ای گریه در هلکم هم عهد رنج و دردی

وی ناله در عذابم همراز اشک و آهی

چندین رهی نالی از داغ بی نصیبی ؟

در پای لاله رویان این بس که خاک راهی

[arisa]

نازک اندام

ز جام ایینه گون پرتو شراب دمید

خیال خواب چه داری ؟ که آفتاب دمید

درون اشک من افتاد نقش اندامش

به خنده گفت : که نیلوفری ز آب دمید

ز جامه گشت پدیدار گوی سینه او

ستاره ای ز گریبان ماهتاب دمید

کشید دانه امید ما سری از خک

که برق خنده زنان از دل سحاب دمید

بباد رفت امیدی که داشتم از خلق

فریب بود فروغی که از سراب دمید

غبار تربت ما بوی گل دهد گویی

که جای لاله ازین خک مشک ناب دمید

رهی چو برق شتابنده خنده ای ز دورفت

دمی نماند چو نوری که از شهاب دمید

[همراه دل]

سایه آرمیده

لـــالــه داغــدیــده را مــانــم
کـشـت آفـت رسـیـده را مـانـم
دست تقدیر از تو دورم کرد
گــل از شـاخ چـیـده را مـانـم
نـتـوان بـر گـرفـتـنـم از خـاک
اشـک از رخ چـکـیده را مانم
پـیـش خـوبانم اعتباری نیست
جـنـس ارزان خـریـده را مانم
بـرق آفـت در انتظار من است
ســبــزه نــو دمــیــده را مــانـم
تــو غــزال رمــیــده را مــانـی
مــن کـمـان خـمـیـده را مـانـم
بـه مـن افـتـادگـی صفا بخشید
ســـایـــه آرمـــیـــده را مــانــم
در نـهـادم سیاهکاری نیست
پـرتـو افـشـان سـپـیده را مانم
گـفـتـمـش ای پری که رامانی؟
گـفـت : بـخـت رمـیـده را مانم
دلـم از داغ او گـداخـت رهی
لـــالــه داغــدیــده را مــانــم

[همراه دل]

کوی رضا

تـا دامـن از مـن کـشـیـدی ای سـر و سـیـمـین تن من
هــر شــب ز خــونــابــه دل پــر گــل بــود دامـن مـن
جــانـا رخـم زرد خـواهـی جـانـم پـر از درد خـواهـی
دانـم چـه هـا کـرد خـواهـی ای شـعـلـه بـا خـرمن من
بـنـشـیـن چـو گـل درکـنـارم تـا بـشکفد گل ز خارم
ای روی تــو لــالــه زارم وی مــوی تـو سـوسـن مـن
ای جـان و دل مـسـکـن تـو خـون گـریـم از رفـتن تو
دســت مــن و دامــن تــو اشــک غــم و دامــن مــن
مــن کــیــســتــم بــی نــوایــی بـا درد و غـم آشـنـایـی
هــر لـحـظـه گـردد بـلـایـی چـون سـایـه پـیـر امـن مـن
قـسـمـت اگـر زهـر اگـر مـل بـالـیـن اگـر خـار اگر گل
غـمـگـیـن نـبـاشـم کـه بـاشـد کـوی رضـا مـسکن من
گــر بــاد صــرصــر غــبــاری انــگــیـزد از هـر کـنـاری
گـــرد کـــدورت نـــگـــیـــرد آیـــیـــنـــهٔ روشــن مــن
تا عشق و رندیست کیشم یکسان بود نوش و نیشم
مــن دشــمـن جـان خـویـشـم گـر او بـود دشـمـن مـن
مــلــک جــهــان تــنــگــنــایــی بــا عــرصــه هـمـت مـا
خــلــد بــریــن خــار زاری بــا ســاحـت گـلـشـن مـن
پـــیـــرایـــه خـــاک و آبـــم روشـــنـــگـــر آفـــتـــابـــم
گـــنــجــم ولــی در خــرابــم ویــرانــه مــن تــن مــن
ای گــریــه دل را صـفـا ده رنـگـی بـه رخـسـار مـا ده
خــاکــم بــه بــاد فــنـا ده ای سـیـل بـنـیـان کـن مـن
وی مـرغ شـب هـمـرهـی کـن زاری بـه حـال رهی کن
تــا بــردلــم رحــمــت آرد صــیــاد صــیـد افـکـن مـن

[همراه دل]

پاس دوستی


بـهـر هـر یاری که جان دادم به پاس دوستی
دشــمــنــیـهـا کـرد بـا مـن در لـبـاس دوسـتـی
کـوه پـا بـر جا گمان می‌کردمش دردا که بود
از حـبـابـی سـسـت بـنـیـان‌تـر اسـاس دوسـتی
بـس کـه رنـج از دوسـتـان باشد دل آزرده را
جــای بــیــم دشـمـنـی دارد هـراس دوسـتـی
جـان فـدا کـردیـم و یـاران قدر ما نشناختند
کــور بــادا دیــدهٔ حــق نــاشــنــاس دوسـتـی
دشمن خویشی رهی کز دوستداران دوروی
دشـمـنـی بـیـنـی و خـامـوشـی بـه پاس دوستی

[همراه دل]

اندوه دوشین

دوش چون نیلوفر از غم پیچ و تابی داشتم
هـر نـفـس چـون شمع لرزان اضطرابی داشتم
اشـک سـیـمـیـنم به دامن بود بی سیمین تنی
چشم بی خوابی ز چشم نیم خوابی داشتم
ســایــهٔ انــدوه بــر جــانــم فــرو افـتـاده بـود
خـاطـری هـمـرنـگ شـب بـی آفـتـابـی داشتم
خانه از سیلاب اشکم همچو دریا بود و من
خـوابـگـه از مـوج دریـا چون حبابی داشتم
مـحـفـلم چون مرغ شب از ناله دل گرم بود
چـون شـفـق از گـریـه خـونین شرابی داشتم
شکوه تنها از شب دوشین ندارم کز نخست
بــخــت نــاســاز و دل نــاکــامـیـابـی داشـتـم
نـیـسـت مـا را پـای رفـتن از گرانجانی چو کوه
کـاش کـز فـیـض اجـل عـمـر شـهـابی داشتم
شـادی از مـاتـمـسـرای خـاک میجستم رهی
انــتــظـار چـشـمـه نـوش از سـرابـی داشـتـم

[همراه دل]

غنچه پژمرده

عـاشـق از تـشـویش دنیا و غم دین فارغ است
هـر کـه از سـر بـگـذرد از فـکر بالین فارغ است
چـرخ غـارت پـیـشـه را بـا بـیـنـوایـان کار نیست
غـنـچـه پـژمـرده از نـاراج گـلـچـیـن فـارغ است
شـور عـشـق تازه‌ای دارد مگر دل؟ کاین چنین
خـاطـرم امـروز از غـمـهـای دیـریـن فارغ است
خـسـروان حـسـن را پـاس فقیران نیست نیست
گر به تلخی جان دهد فرهاد شیرین فارغ است
هـر نـفـس در بـاغ طـبـعـم لـالـه ای رویـد رهی
نغمه سنجان را دل از گلهای رنگین فارغ است

[همراه دل]

آه آتشناک

چون شمع نیمه جان به هوای تو سوختیم
بـا گـریـه سـاخـتـیـم و به پای توسوختیم
اشـکـی کـه ریـخـتـیـم بـه یـاد تـو ریـختیم
عـمـری کـه سـوخـتـیـم برای تو سوختیم
پـروانـه سـوخت یک شب و آسود جان او
مـا عـمـر هـا ز داغ جـفـای تـو سـوخـتـیم
دیـشـب کـه یـار انـجـمـن افـروز غـیـر بـود
ای شـمـع تـا سـپـیـده بـه جای تو سوختیم
کـوتـاه کـن حـکـایـت شـبـهـای غـم رهی
کــز بــرق آه و ســوز نـوای تـو سـوخـتـیـم