|
جنگ كرنال نبرد نادرشاه برای تصرف هندوستان
یكى از زرین ترین برگ هاى فتوحات نادر پیروزى بر سپاه هاى هندى بود. هندوستان در ۱۷۰۷ امپراتورى بزرگ و قدرتمندى بود كه از نظر ثروت و جمعیت رقیبى در منطقه نداشت. در ۱۷۱۹ با روى كار آمدن محمدشاه (رقیب نادر) شمارش معكوس براى سقوط این امپراتورى آغاز شد. اشتباه احمقانه او پناه دادن به فراریان قندهار و كشتن قاصد نادر بود. مشاورین او هرگز تصور نمى كردند كه سربازان نادر بتوانند افغانستان را كامل فتح كرده و قصد دهلى را كنند اما مقدر چنین بود كه هندوستان ضربه اول در قرون جدید را از همسایه غربى خود بخورد.
فتح كابل
نادر براى آنكه گرفتار كوه هاى جنوب افغانستان (پاكستان امروزى) نشود هزار كیلومتر راه خود را دور كرده و خود را به كابل در شمال رساند. كابل سر راه تنگه خیبر و تنها راه ورود به افغانستان بود. این بار نادر خود را با سرسخت ترین قبایل افغان طرف دید. وى تنها پس از آن كه توانست كابل را بگیرد جان گرفت چرا كه پول و آذوقه او رو به اتمام بود اما نبردهاى پراكنده و خسته كننده تنگه خیبر عملیات نظامى او را ماه ها با مشكل مواجه كرد.محمد شاه و اطرافیانش در دهلى گمان مى بردند نادر از سند عبور نمى كند. فتح پیشاور و عبور از سند آنقدر ناگهانى صورت گرفت كه هند نتوانست از ثروت و جمعیت خود براى جلوگیرى از نزدیك شدن نادر استفاده كند.اكنون نادر در ۱۰۰ كیلومترى دهلى در دشت كرنال بود. ورود صاعقه آساى نادر محمد شاه متوحش را وادار كرد كه ورود او را به شبه قاره هند باور كند و با سپاهى بزرگ به نبرد با او بیاید. اشتباه بزرگ بعدى محمدشاه دودمان وى را به باد داد چرا كه وى به جاى آن كه از سپاه بزرگ خود براى حمله پیشگیرانه به نادر استفاده كند به انتظار حمله نادر نشست حال آن كه سپاه هند به گفته مورخینى چون فروغى ۳۰۰ هزار سرباز و ۲۰ هزار فیل بود و سپاه خسته نادر با ۸۰ هزار نفر قاعدتاً نباید از پس هجوم آن ها برمى آمده است. سعادت خان سردار هندى پس از آن كه پادشاه حرف او را براى هجوم گوش نمى دهد با ۳۰ هزار نیرو از سایر نیروها جدامى شود و به جنگ نادر مى رود اما برترى نیروى نادر و سرعت سواران ایرانى، شجاعترین سربازان هندى را به خاك مى اندازد و خود وى نیز اسیر نادر مى شود.نادر پس از این در مى یابد كه غلبه بر ارتش بى شمار هند تنها با كمك تاكتیك میسر است بنابراین با استفاده از تجربیات نبردهاى غربى خود بهترین استفاده را از تفنگچیان مى برد. تفنگداران ایرانى نیز با تشكیل صفوف منظم از فاصله دور نیروهاى هندى را كه در پناه فیل ها به جلو مى آمدند هدف گرفته و چون از سربازان كماندار هندى كارى ساخته نبود هزاران سرباز هندى قبل از رسیدن به سپاه ایران از پاى درآمدند.اما وحشت فیل ها ضربه اصلى را به سپاه هند مى زند چرا كه صداى گلوله و سوزش اثر آن فیل ها را متوحش كرده و موجب مرگ سربازان هندى را فراهم مى كند.فروغى مى گوید: كشته هاى هند ۲۰ هزار نفر و كشته هاى سپاه نادر تنها ۴۲ هزار نفر بود چرا كه هندى ها با كمان مى جنگیدند و ایرانى ها با تفنگ.اما سرعت عمل نادر و اغتشاش در اردوى هند مانع شد كه هندى ها حتى بتوانند از صدها عراده توپ خود استفاده كنند. شكست كرنال عملاً دهلى را در برابر سپاه عظیم نادر بلا دفاع رها كرد.
درخواست شاه هند از نادر
محمدشاه براى آن كه مانع انهدام شهر بزرگ و آباد دهلى شود نظام الملك مورد وثوق ترین رجل خود را به نزد نادر مى فرستد و نادر متقاعد مى شود كه در ازاى مرخص شدن كلیه سربازان هندى و دریافت غرامت با صلح و دوستى وارد دهلى شود. محمد شاه نیز از نادر و سربازانش بخوبى پذیرایى مى كند و بسیارى از جواهرات از جمله تخت طاووس معروف را به وى هدیه مى كند. اگر چه نادر به سربازان خود دستور اكید براى خوددارى از غارت داد اما بروز یك شورش و مرگ چند صد سرباز ایرانى سبب شد تا این لشگركشى عاقبت خوشى نداشته باشد. سربازان ایرانى به دستور نادر براى خواباندن شورش ۲۰ هزار نفر را كشتند و بخش بزرگى از شهر نیز در این میان از بین رفت. نادرشاه پس از گرفتن هدایاى فراوان دهلى را رها كرده و دوباره این شهر را به هندى ها بازگرداند.
نتیجه نبرد كرنال
فتح هند انعكاسى گسترده در جهان یافت چرا كه این كشور از نظر هلندى ها، پرتغالى ها، چینى ها و انگلیسى ها مهم و ارزشمند بود و حتى روس ها نیز آرزوى نزدیك شدن به آن را داشتند. نبرد كرنال در ۱۷۳۸ قدرت رزمى ایرانیان را در آسیاى مركزى ۲برابر كرد و شاهد آن نیز، فتح سریع بخارا، خیوه و رود سند بود و عملاً نادر راهزنان و خان هاى متجاوز تركمن و ازبك را نیز برسر جایشان نشاند چرا كه ثروت او اكنون به اندازه اى بود كه مى توانست هر ارتش مزدورى را كه بخواهد تأسیس كند. البته از طرف دیگر مى توان فتح هند را نكته اى منفى براى ایران دانست چرا كه سیاست انگلستان در سراسر سالهاى قرن ۱۹ را این تفكر شكل داده بود كه ایران باید ضعیف بماند چرا كه ایران قوى مى تواند ظرف چند سال افغانستان و هند را همزمان در هم بكوبد.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ما مقدس آتشی بودیم ، بر ما آب پاشیدند
آبهای شومی و تاریکی و بیداد
آتشی که آب می پاشند بر آن ، می کند فریاد
من همان فریادم ، آن فریاد غم بنیاد
هر چه بود و هر چه هست و هر چه خواهد بود
من نخواهم برد ، این از یاد
که آتشی بودیم بر ما آب پاشیدند
|
دانلود تولبار جی تاک
