|
ایلام سرزمین الامتو
غرب ايران محدوده زاگرس چين خورده ، جلگه آريوخ پاره هايي از پيكره يكي از قديمي ترين تمدنهاي عهد باستان ، استاني آراميده در دامنه هاي سبز سلسله زاگرس ، سرزمين آلامتو ايلام
نام ايلام ماخوذ از كلمه ي الامتو در زبان سومري است.سومريان سرزمين هاي مشرق كشور خود را الامتو ميگفتند كه به معناي سرزمين مرتفع است.در حقيقت سرزمين هاي نيمه كوهستاني غرب ايران كه در بعضي جاها ارتفاع چنداني نيز از زمين نداشتند براي ساكنان جلگه هاي پست عراق كنوني سرزمين مرتفعي محسوب مي شد.
سرزمين پهنه ساسانيان، جبال اعراب ، گستره شهرهاي سيمره و سيروان استان ايلام .
اين استان با 19 هزار و 86 كيلومتر مربع از شمال به استان كرمانشاه ، از جنوب به استان خوزستان ، از غرب به كشور عراق و از شرق به استان لرستان منتهي مي شود.
استان ايلام داراي 7 شهرستان ، 17 بخش و 36 دهستان ، سرزمين ناشناخته هاي تاريخ با مركزيت ايلام ، نامي برگرفته از پيشينه تاريخي آن است.
حرير پوشش جنگلي و صدف ديواره هاي سنگي كوههاي قد برافراشته مانشت و شلم و سيوان شهر ايلام را محيط گشته اند.
قلب تپنده تاريخ شهر ايلام قلعه والي است ، اين قلعه در سال 1326 هجري قمري با مساحتي حدود 6 هزار و 487متر نمايي ذوذنقهاي شكل بروي تپه چقا ميرگ ايجاد شده است.
تنوع آب و هوايي و كوهستاني تفرجگاهاي زيبايي را در ايلام به وجود آورده است، از آن ميان مي توان به پارك جنگلي ششدار و تجريان اشاره كرد.
پارك جنگلي ششدار در فاصله 6 كيلومتري شهر ايلام واقع شده است ، سايه گستره انبوهي از درختان بلوط و مفرشي از سبزه هاي نورسته مفري براي گريز از زندگي ماشيني و هياهوي شهر نشيني است.
در ميان تفرجگاه طبيعي ششدار كوه قد برافراشته و سترگ قلاقيران وجود دارد كه باتوجه به هيئت هندسي خاص و منحصر به فردش در ميان ديگر كوه ها ، ديرزماني است كه نماد شكوه اين ديار است.
از ديگر مناطق تفريحي دل انگيز و روحنواز ايلام ، تنگه ارغوان است كه زيبايي طبيعي تنگه و طنازي گلهاي ارغوان هر روز به ويژه در فصل بهار ميزبان گشاده روي دوستداران طبيعت است.
يكي ديگر از منازبع طبيعي گردشگري استان ايلام جاذبه هاي آبي آن است ، زلال چشمه ساران و در سفر بودن رودخانه ها با توجه به كوهستاني بودن منطقه و شيب تند كوهساران ، آبشارهاي زيبايي را پديدآورده است.
برخي از اين رودها با عبور از شيب دره ها و كوه ها و سيراب نمودن زمينهاي اطراف خود را به وسعت آبي درياچه سد گردلان مي رسانند.
*نفسهاي داغ شهري تب دار از حرم شعاع خورشيد؛ دهلران
شهرستان دهلران يكي از شهرستانهاي هفتگانه ايلام است كه با گستره شش هزارو ششصدو شصت و چهار كيلومتر مربع وسعت در جنوب شرقي استان ايلام واقع شده است .
اين شهرستان با بخشهاي مركزي ، زرين آباد و موسيان مرزبان جنوبي ايلام است؛ آب و هواي گرمسيري و دشتهاي بكر و وسيع دامنه هاي اناران و سياه كوه از مظاهر زيباي دهلران است.
براثر رانش زمين بر يكي از سفره هاي زير زميني روستاي بيشه دراز از توابع شهرستان دهلران استخر زيبايي ايجاد شده كه به غار هوير معروف است؛ غاري با اختلاف دماي زياد با بيرون ، حفره اي فراخ با آبي زلال و نوشين در گذر.
دهلران را مي توان سرزمين اجايب طبيعي ناميد ، وجود جاذبه هاي ثبت شده در آثار ملي ، غار خفاش ،
چشمه آبگرم و عجيب تر از همه چشمه قير ، بي شك حيرت هر بينندهاي را برخواهد انگيخت.
اين پديده شگفت انگيز كه در دامنه هاي سياه كوه واقع شده شامل 3 چشمه است كه با آب گوگرد دار به همراه قير از آن مي جوشد ودر دشتهاي اطراف پراكنده است .
آب گرم و معدني دهلران از ديگر جاذبه هاي ديدني اين شهرستان است ، آبي شفا بخش و موثر در درمان برخي امراض.
دشت ايوان، با مركزيت شهر ايوان و 3 بخش مركزي ،زرنه و سراب ايوان از شهرستانهاي جديد استان ايلام است ، اين شهرستان از شمال به استان كرمانشاه ، از شرق به شيروان چرداول و از جنوب به ايلام و از غرب به كشور عراق منتهي مي شود.
وسعت منطقه و خاك حاصلخيز آن ايوان را به يكي از دشتهاي مهم كشاورزي ايلام نبدل ساخته است، اين شهر در حوزه آبريز رودخانه هاي مرزي استان واقع شده است.
مهمترين رودخانه ايوان رودخانه دايمي كنگير است ، بي شك مناظر بكر طبيعي همسو با آثار بجا مانده تاريخ از جاذبه هاي ديدني هر منطقه محسوب مي شود، اين شهرستان با داشتن آثار فاخري بجا مانده از تمدنهاي پيشين تاريخ ، از گذشته خود سخن دارد.
در 25 كيلومتري جنوب شهر ايوان و در مسير روستاي سرتنگ بقاياي آتشكده اي با قدمت 1700 سال نمايان است.
آتشكده سياهكل بنايي ساخته شده از سنگ و ساروج كه ميتوان آنرا مجمل شعلههاي آتش تاريخ ناميد.
از ديگر آثار به جامانده اين شهرستان و شايد قديمي ترين آنها طاق شيرين و فرهاد است، دو طاق با يك در بزرگ ، تمام بدنه اين دو طاق از سنگهاي حجاري شده بزرگ با معماري خاص و بدون استفاده از ملات روي هم چيده شده است.
اين طاق در تنگه كوشك و در 4 كيلومتري روستاي 40 زري در مسير جاده ايوان به سومار واقع شده است. در جنوب غربي دشت ايوان و در دامنههاي كوههاي شره زول تفرجگاه جنگلي خوران با انبوهي از درختان و زلالي از چشمه ساران وجود دارد.
مهران ، شهر مقاومت ، شهر سالهاي جنگ ، شهر نخلهاي در اسارت ، شهر اشغال شده و شهري از نو ساخته شده ، اين شهرستان با وسعت چهار هزارو 164 کيلومتر مربع در جنوب غربي استان و در ساحل چپ رودخانه کنجان چم جاي دارد.
مهران به دليل کمترين فاصله با کشور عراق به عنوان مرز غربي کشور انتخاب شده است ، پايانه مرزي اين شهر برآن شده تا سهم قابل توجهي از صادرات غير نفتي کشور و همچنين کنترل رفت و آمد روزانه چندصد نفر از ميهمانان عراقي و نيز ايرانيان و زايران عتبات عاليات را برعهده گيرد.
رودخانه کنجانچم که از کوه هاي ايلام سرچشمه مي گيرد ، پس از آباد کردن زمينهاي اطراف خود در شهرستان مرزي مهران به رودخانه گاوي مي پيوندد.
مهران همچون ديگر شهرهاي استان ايلام مامني براي بقاياي تاريخ است ، در حاشيه رودخانه کنجانچم قلعه نظامي به نام کنجانچم با پلاني مربع و چهار برج ديده باني برپاست ، اين قلعه در سال يک هزارو سيصدو پنج هجري قمري ساخته شده است.
در شمال غربي شهر مهران و در مسير جاده ايلام به مهران بخش صالح آباد با پانصدو هشتادو چهار متر ارتفاع از سطح دريا واقع شده است، در پنج کيلومتري جنوب شرقي اين بخش غاري شگفت انگيز با يک کيلومتر طول وجود دارد.
غاري روباز با آبي فراوان ، آبچکهايي طبيعي ، قنديلهايي متعدد و دهليزهايي آبگير ..... غار زينگان غاري خنک و با پنجاه درجه سانتي گراد اختلاف با دماي بيرون ، اين اختلاف دما در منطقه گرمسيري بخش صالح آباد چنان است که زينگان را غار بهشت گويند.
شهرستان شيروان چرداول در شمال غربي استان وافع شده و شامل دو بخش شيروان و چرداول است، مرکز اين شهرستان شهر سرابله بوده که در بخش چرداول واقع شده و داراي اهميت سياسي و اداري است.
وجود رودخانه هاي پر آب سيمره و کله شاخ مردم منطقه را برآن داشته تا تامين کننده بخش قابل توجهي از محصولات کشاورزي استان ايلام باشند.
رد پاي رودخانه شيروان اين سفير آبادگري سبب شده که مردم از برکاتش يهره مند شده و کشتزارهاي خود را سيراب کنند.
يکي ديگر از دلايل اهميت شيروان چرداول علاوه بر کشاورزي و زيباييهاي طبيعي ، وجود آثار تاريخي است که شاخص ترين آنها را مي توان در روستاي سراب کلان نظاره گر بود.
گواه تاريخ نگاران و ديرينه شناسان برآن است که ويرانه هاي به جا مانده در روستاي سراب کلان بقاياي همان شهر باستاني سيروان مرکز ايالت ماسبزان است ، شهري پر رونق مربوط به دوران ساساني .
شايد شرايط مساعد طبيعي ، زمين حاصلخيز وجود چشمه سراب آن موقعيت مناسبي براي زندگي اجتماعي در اين منطقه به وجود آورده است تا سيروان سالها از مراکز تمدن محسوب شود.
آبدانان شهر مفاخر باستاني ، شهر تپه ها قلعه ها ، شهر گمشده تاريخ ، اين شهرستان در دامنه جنوبي کبير کوه و دامنه شرقي دينار کوه جاي دارد و به لحاظ وسعت دومين شهرستان استان ايلام است .
همجواري با کبيرکوه سبب شده که اين شهرستان آب مورد نياز خود را از سفره هاي زير زميني آن تامين کند. آبي از کوهساران کبيرکوه سرچشمه گرفته ودر طول مسير حرکت در روستاي ماحوته بخش سراباغ آبشار زيبايي را به وجود مي آورد که آرامش ناب لحظه ها را نثار هر نظاره گر خود مي کند.
در پنج کيلومتري شهر آبدانان و در حاشيه روستاي پشت قلعه بروي تپه بلند که رودخانه دويرج از کنار آن مي گذرد آثار قلعه اي نظامي با قدمتي يکهزارو پانصد ساله به چشم مي خورد. قلعه اي ساخته شده از سنگ و گچ معروف به پشت قلعه ،
از ديگر بناهاي ساخته شده در روزگار ساسانيان يکي قلعه هزار در است که در حاشيه شهر آبدانان جاي دارد نوع معماري و مصالح بکار رفته شبيه ديگر قلعه هاي ساخته شده در منطقه است.
سراباغ از توابع شهرستان آبدانان در هشت کيلومتري خود و در ميان کوه هاي نسبتا بلند يکي از پديده هاي زيبا و طبيعي در دل خود نهفته دارد ، درياچه دو قلوي سياه گاو ، آب جوشيده از خاک زلال شده و تالابي به وسعت سه هکتار را تشکيل مي دهد.
.......در يکصدو بيت و هشت کيلومتري جنوب ايلام و بر کرانه خروشان سيمره و دامنه هاي کبير کوه دارا شهر و يا دره شهر جاي دارد.
گذر آب سيمره از اين شهرستان و وجود زمينهاي حاصلخيز فراوان دزه شهر را خرم و آباد ساخته بطوريکه امروز اين شهرستان يکي از کانونهاي مهم کشاورزي و دامپروري منطقه محسوب مي شود.
سيمره چون هماره ايام خروشان و پر التهاب همنوا با کشکان خود را به گاوميشان مي رساند و پس از بوسه نهادن بر پاي کسراي گاوميشان روي در سفر اين استان را بدرود مي گويد، گاوميشان يادگاري مانده از روزگاران.
در چهارده کيلومتري شهر دره شهر در دامنه ارتفاعات فرعي کبيرکوه تنگه زيباي طبيعي و تاريخي بهرام چوبينه است. بقاياي ديواري ساخته شده از سنگ و ساروج ، در مدخل تنگه و نيز سازه هاي حوزچه هاي داخل تنگه به روايت تاريخ مربوط به بهرام چوبينه سردار هرمز ساساني است.زيبايي تنگه چنان مسرور کننده است که نام آن را در فهرست ملي ميتوان يافت.
ايلام شهري مشهور در کنار ديگر شهرهاي عهد ساساني منتظر قدمگاه آناني است که پيشينه تاريخ خود را مي جويند.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
بادوستان مروت بادشمنان مدارا
|
دانلود تولبار جی تاک
.gif "37")
.gif "40")
