|
كمي هم از ابزورد بگيم بد نيست!!!!!!!!!!!!
آبزوردیسم ، دبستانی تئاتری مشتمل بر آثار نمایشی اروپایی و آمریکایی حاصل از ناامیدی انسان در دوره پس از جنگ جهانی دوم - دهه های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی - است . نمایشهای این مکتب ، به بیان هستی بی معنی و کوششهای بیهوده انسان میپردازد .
اصطلاح پوچی نیز از واژه لاتینی آبزوردوم ( Absurdum ) به معنای ناموزون یا متناقض مشتق و به اینگونه نمایشها اطلاق شده است .
پوچی نویسان در شکل نیز همانند محتوای آثارشان ، بیهودگی ذاتی و دلهره هستی را نمایش میدهند . آنها بیشتر نمایشهایی خلق میکنند که پایانشان همان تکرار آغاز است . طرح این نمایشها فاقد گسترش معمول و موجود در سایر آثار نمایشی است . از آنجا که رفتار شخصیتهای نمایش آبزورد بدون میل یا انگیزه های روانی صورت میگیرد و اعمالشان تنها بازتابی در برابر اعمال دیگران است ، لذا گفتگوهای آنان نیز بطور یکنواختی بی اثر بوده و گاه به چیزی در حد جملات پیش پا افتاده و کودکانه تبدیل میشود . واژه ها بارها و بارها تکرار میشوند و میکوشند تا ارتباط بیهوده و ماشینی انسانها را مورد تاکید قرار دهند .
نمایش پوچی به روابط علت و معلولی کمترین توجه را داشته و با گونه های واقعگرای نمایش فاصله ای بسیار دارد . درحقیقت تئاتر آبزورد از جوانبی چند با تئاترهای کلاسیک ، رومانتیک ، رئالیست و ناتورالیست متفاوت است . این وجوه تمایز که همه از ویژگی های تئاتر جدید به شمار میروند بیشر در پیرنگ ( Plot ) ، شخصیت ( Character ) و زبان ( Language ) جلوه میکند .
الف) پیرنگ در تئاتر آبزورد :
چنانچه میدانیم ، پیرنگ خلاصه ای است از داستان نمایشنامه با ذکر روابط علت و معلولی . اما نمایشنامه نویسان پوچی برداشت دیگری از پیرنگ نمایشنامه دارند که بازتاب را میتوان به سه شکل در آثارشان دید :
· پیرنگ برخی از این نمایشنامه ها گویی رویدادی را بازگو نمیکند ؛ گویی داستانی ندارند ، کا ری انجا م نمی گیرد و اتفاقی نمی افتد . کا رپرداخت ( Action ) آنها درونی است و پایان آنها همانند آغاز است . آثار ساموئل بکت ( Samuel Becket ) از این دسته است .
· در پیرنگ نمایشنامه های آبزورد میان رویدادها ، اصل توالی زمان و اصل علیت مورد توجه و تاکید قرار نمی گیرد . لذا در برخی از این آثار زمان کم ، محو یا ثابت است .
· در نمایشنامه های پوچی به جای آنکه تم ، فضا و لحن تابعی از پیرنگ باشند ؛ پیرنگ تابع آنها میشود . بنابراین در هنگام خواندن این نمایشنامه ها بیشتر باید پرسید « چه چیز دارد اتفاق می افتد » تا اینکه « چگونه اتفاق می افتد » .
ب) شخصیت در تئاتر آبزورد :
در نمایشنامه های پوچی شخصیت معمولا" انسان یا انسان گونه ای است که دارای ویژگی های جسمانی ، روانی ، اجتماعی و اعتقادی خاصی است و نتایج این ویژگی ها در گفتار ، رفتار ، کردار و پندار او تجلی یافته و سبب ظهور پیرنگ میگردد . نویسندگان آبزورد در ساخت شخصیت برای خود آزادی های تازه ای شناخته اند که نویسندگان مکاتب قدیمی تر یا آنها را نمی شناختند و یا مورد پسندشان نبود . با این وجود نمی توان گفت که آبزورد ها تمام قوانین کلاسیک ، سنتی و رسمی را ساختن شخصیت را نقض کرده اند بلکه بنظر میرسد که با خلاقیت و آزادی بیشتری با این مقوله برخورد نموده اند .
ج ) زبان در تئاتر آبزورد :
معمولا" گفتگوی نمایشی یا به اصطلاح ، واژگان نمایش ( The Language of Drama ) دو کارویژه دارد ؛ نخست اینکه پیرنگ را بازگو کرده و به از آغاز به پایان میرساند و دوم آنکه شخصیتهای نمایش را به تماشاگر معرفی میکند . زمانی کل نمایش را متن نمایشی یا نمایشنامه می دانستند اما اتکای تام به متن نمایشی از اوایل قرن بیستم مورد تردید قرار گرفت که این ابداعات نیز بر دو محور عمده استوار بودند : یکی حذف ، تلخیص ، بازنویسی و تعدیل متن ادبی و دیگری کاربرد جدید زبان و گفتگوی نمایشی .
مارتین اسلین در کتاب خود با عنوان نمایش آبزورد ، ضمن بررسی تطبیقی نمایشهای آبزورد با آثار غیر آبزورد نتیجه میگیرد که اگر یک نمایشنامه خوب باید داستانی طرح ریزی شده و روشن داشته باشد ، نمایش آبزورد نه داستانی دارد و نه طرحی ؛ اگر یک نمایشنامه خوب باید به خاطر شخصیت پردازی موشکافانه و انگیزه های درست آن در جهت عمل اشخاص قضاوت شود ، نمایشهای آبزورد اغلب فاقد شخصیتهای باهویت بوده و تقریبا" آدمها شبیه به عروسکهای مکانیکی به تماشاگر عرضه میشوند . اگر یک نمایش خوب باید طرحی کاملا" دقیق با تمام جزئیات داشته باشد ، در نمایشهای آبزورد نمی توان دقیقا" مشخص کرد نمایش از کجا آغاز شده و در کجا خاتمه می یابد زیرا این گونه نمایشها غالبا" شروع و پایان مشخصی ندارند . اگر یک نمایشنامه خوب باید آیینه ای از طبیعت و محیط اجتماعی باشد و خلق و خوی عصر خود را به بهترین وجه شرح دهد ، نمایشهای آبزورد اغلب انعکاسهایی از رویاها و کابوسهای بشری هستند و بالاخره اگر یک نمایشنامه خوب بر زبانی شوخ و زنده و تند تکیه دارد ، نمایشهای آبزورد اغلب ترکیبی از سخنان نامعلوم و بی ربط و متناقض هستند .
اگرچه بسیاری از این موارد را میتوان در اکثر نمایشنامه های آبزورد یافت ، اما وجود چنین مواردی به منزله ضعف نمایشنامه های آبزورد نیست چراکه آبزوردیسم محصول سیر تحولی فلسفه ، مذهب ، افکار اجتماعی ، سیاست ، اقتصاد ، ادب و هنر عصر خود بوده و آیینه تمام نمای جامعه غربی به شمار میروند .
باید دقت داشت که آبزوردیسم هرگز نهضتی آگاهانه و به دقت تعریف شده نبوده است و از این رو هیچگاه نمی توان نویسندگانی که به این موج تعلق ذارند را به دقت مشخص کرد . با این حال امروز آثار نمایشی یونسکو ، بکت ، ژنه و آداموف را به عنوان کاملترین نمونه های درام آبزورد میشناسند ؛ هرچند که این نمایشنامه نوسان نیز چه در تکنیک و چه در نحوه نگرش به موضوعات با یکدیگر تفاوتهای فاحشی دارند .
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
عشق مانند گرفتن تیغ از دست بچه هاست
|
دانلود تولبار جی تاک
