پذيرش گوزن در يكي از بيمارستانهاي گرگان
اعتماد ملي : كنار قفس بچه مرال به تماشا ايستادهام كه ناگهان سروصداي سارگپههاي پروبال شكسته مصدوم در قفس مجاور آرامش جنگل را به هم ميريزد. مرال بيمحابا به من نگاه ميكند و با دست شكسته خود شلزنان، طول قفس را بالا و پايين ميرود، در وسط پيشاني حيوان جاي زخمي عميق ديده ميشود از نگهبان اداره محيطزيست استان گلستان، سوال ميكنم و او پاسخ ميدهد: چند شب قبل، حيوان از فرط استرس، مرتبا سرخود را به قفسها ميكوبيد تا اينكه پيشانياش زخم شد. بچه مرال نگران و مضطرب است و تنها كسي كه ميتواند مرهمي براي اين همه اضطراب و ناراحتي باشد و قدري به او آرامش را هديه كند پزشك معالجاش است.
دكتر مسعود شكيبا، دامپزشك معالج حياتوحش استان گلستان است كه تا همين دو سال قبل هم با اداره محيطزيست استان گلستان همكاري ميكرد و با اينكه اكنون در محيطزيست مشغول به كار نيست اما تحمل درد و رنج ناشي از جراحات وارده به حيات وحش به قدري برايش دشوار است كه هرازگاهي مجبور ميشود به ياري حيوانات مجروح بشتابد. با اينكه فقط 33 سال دارد اما به گواه ديگران و تجربياتاش يكي از بهترين دامپزشكان معالج حياتوحش كشور است كه در اين راه سختيهاي بسياري را متحمل شده است. با اينكه چندين بار مورد هجوم حيات وحش قرار گرفته اما در كمال شگفتي به حياتوحش عشق ميورزد و ميگويد: هزار ضربه و گاز و لگد از ناحيه حيوانات به اندازه يك ضربه از ناحيه انسانها دردآور نيست. دكتر شكيبا، براي تهيه عكس راديولوژي از محل شكستگي اين بچه مرال، مجبور شد، حيوان را با سختي بسيار به دوش كشيده و به بيمارستاني در گرگان منتقل كند و از واحد راديولوژي اين بيمارستان طلب كمك كند تا مجبور به قطع پاي حيوان نشود. آنچه در ذيل ميآيد، ماحصل گفتوگويي است كه يكماه قبل در محل اداره كل محيطزيست استان گلستان با او انجام داديم و خوشبختانه امروز خبر رسيده كه پاي اين بچه مرال از گچ خارج شده و تا حدي بهبودي حاصل شده است.
وی می گوید:شايد بيش از 20 مورد ديگر هم بوده. اما اين اولين بار بود كه يك جانور چهارپا را به بيمارستان ميبردم. البته قبلا يك گربه جنگلي هم داشتيم و چون ديدم ممكن است وضعيت حيوان وخيم شود از آن هم به همين شكل عكس راديولوژي گرفتيم. البته شكستگي جايي بود كه امكان گچ گرفتن نبود اما خوشبختانه استخوان خوب جوش خورد و بعد از يكماهونيم حيوان را در طبيعت رهاسازي كرديم.
يك مورد اسب هم داشتم كه پاي حيوان در مرحله ابتلا به قانقاريا بود و بيش از 22 روز همين جا آن را نگه داشتم (در محل اداره محيط زيست)، شبها مجبور ميشدم توي برف و باران بيايم بالاي سرش و بهش سرم بزنم، چون اسب برخلاف جثه قوياش حيوان فوقالعاده ظريف و حساسي است به طوري كه اگر قرار باشد يك انسان با اثر نيش زنبور با 20 بار گزيدن بميرد يك اسب با 6 نيش زنبور از پا در ميآيد.
از علت شكستگي دست اين بچه مرال بگوييد و اينكه چطور اين حيوان را زندهگيري كرديد و به بيمارستان منتقل كرديد؟
8-7 روز قبل بود كه قرقبانان پاركجنگلي قرق به اداره كل محيط زيست گرگان خبردادند كه يكي از گوسالههاي مرال كه همين امسال هم متولد شده از ناحيه پا دچار شكستگي و جراحت شده است و اداره كل هم از من خواست تا به منطقه بروم. به كمك يكي از دوستانم به قرق رفتيم و شايد بيش از يك ساعتونيم طول كشيد تا سرانجام توانستيم حيوان مصدوم را زندهگيري كنيم. با اينكه يك گوساله 4-3 ماهه بود و از ناحيه دست هم به شدت دچار آسيبشده بود، اما جثه درشت و قوي داشت و با همان سه تا دست و پاي باقيمانده اجازه نميداد به آن نزديك بشويم. (با خنده) از من نخواهيد كه اين را بگويم. شايد بتوانم با آن بيمارستان هماهنگ كنم كه اسمش را بعدا بگويم، ولي دوست ندارم دفعههاي بعد اين گوزن و ساير گوزنها را بگذارم روي دوشام و اين طرف آن طرف ببرم تا يك عكس از محل جراحت آنها تهيه كنم. با همه اين حرفها، آنروز وقتي اين بچه مرال را بردم بيمارستان، همكاري خيلي خوب و فوقالعادهاي از همه پرسنل بيمارستان ديدم كه واقعا جاي تشكر دارد. هزينه راديولوژي هم به همان اندازهاي بود كه براي همه بيماران ديگر بود.
'
علت شكستگي چه بود و رنگي بودن نوع گچ بهكار رفته براي گچ گرفتن دست مرال علت خاصي داشته است؟
يك ضربه بوده، شايد زير دست و پا ساير مرالها مانده. شايد ضربه سر يك مرال نر بوده. شايد هم از پشت قفس، بازديدكنندگان سنگي را پرتاب كردند، معلوم نيست. اما در مورد گچ، اين گچها از جنس پليمر هستند و چون وزن ندارند و سبكاند از گچهاي معمولي بهتر هستند.
چقدر بايد توي گچ بماند؟
شايد تا 50 روز. البته من چند روز قبل از بازكردن گچ، با يكي از متخصصان اورتوپد در گرگان مشورت خواهم كرد و يك عكس مجدد ميگيرم و با عكس قبلي نزد اين دكتر اورتوپد خواهم برد. بعد از آن هم احتمال ميدهم يك گچ جزيي روي دست حيوان بگيريم. چون مرال نميفهمد كه وقتي دستش را باز كرديم نبايد تا مدتي جستوخيزهاي شديد داشته باشد و اين گچ جزيي تا حدودي، تحرك حيوان را محدود ميكند.
من شنيدم مادر اين بچه مرال هم از ناحيه پا دچار جراحت است و سالها است كه از اين موضوع رنج ميبرد؟
بله، اين موضوع مربوط به چند سال قبل است و متاسفانه درماني هم روي حيوان انجام نشده و استخوان خيلي بدجوش خورده به طوري كه راه رفتن را برايش بسيار مشكل ساخته است. به هرحال كمبود امكانات و بزرگ بودن جثه اين حيوان، درمان را مشكل خواهد كرد و نبايد انتظار زيادي داشته باشيم.
منبع خبری:گرگان نیوز